<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">(12) 2. Āpāyikavaggo</p>

<p rend="subhead">1. Āpāyikasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="114"><hi rend="paranum">114</hi><hi rend="dot">.</hi> Dutiyassa <pb ed="V" n="2.0224" /><pb ed="M" n="2.0233" /> paṭhame apāyaṃ gacchissantīti <hi rend="bold">āpāyikā</hi>. Nirayaṃ gacchissantīti <hi rend="bold">nerayikā. Idamappahāyā</hi>ti idaṃ brahmacāripaṭiññatādiṃ pāpadhammattayaṃ avijahitvā. <hi rend="bold">Brahmacāripaṭiñño</hi>ti <pb ed="P" n="2.0369" /> brahmacāripaṭirūpako, tesaṃ vā ākappaṃ avijahanena ‘‘ahampi brahmacārī’’ti evaṃpaṭiñño. <hi rend="bold">Anuddhaṃsetī</hi>ti akkosati paribhāsati codeti. <hi rend="bold">Natthi kāmesu doso</hi>ti kilesakāmena vatthukāme sevantassa natthi doso. <hi rend="bold">Pātabyata</hi>nti pivitabbataṃ paribhuñjitabbataṃ nirāsaṅkena cittena pipāsitassa pānīyapivanasadisaṃ paribhuñjitabbataṃ. Imasmiṃ sutte vaṭṭameva kathitaṃ.</p>

<p rend="subhead">2. Dullabhasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="115"><hi rend="paranum">115</hi><hi rend="dot">.</hi> Dutiye <hi rend="bold">kataññū katavedī</hi>ti ‘‘iminā mayhaṃ kata’’nti tena katakammaṃ ñatvā viditaṃ pākaṭaṃ katvā paṭikaraṇakapuggalo.</p>

<p rend="subhead">3. Appameyyasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="116"><hi rend="paranum">116</hi><hi rend="dot">.</hi> Tatiye sukhena metabboti <hi rend="bold">suppameyyo</hi>. Dukkhena metabboti <hi rend="bold">duppameyyo</hi>. Pametuṃ na sakkotīti <hi rend="bold">appameyyo. Unnaḷo</hi>ti uggatanaḷo, tucchamānaṃ ukkhipitvā ṭhitoti attho. <hi rend="bold">Capalo</hi>ti pattamaṇḍanādinā cāpallena samannāgato. <hi rend="bold">Mukharo</hi>ti mukhakharo. <hi rend="bold">Vikiṇṇavāco</hi>ti asaññatavacano. <hi rend="bold">Asamāhito</hi>ti cittekaggatārahito. <hi rend="bold">Vibbhantacitto</hi>ti bhantacitto bhantagāvibhantamigasappaṭibhāgo. <hi rend="bold">Pākatindriyo</hi>ti vivaṭindriyo. Sesamettha uttānamevāti.</p>

<p rend="subhead">4. Āneñjasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="117"><hi rend="paranum">117</hi><hi rend="dot">.</hi> Catutthe <pb ed="V" n="2.0225" /><hi rend="bold">tadassādetī</hi>ti taṃ jhānaṃ assādeti. <hi rend="bold">Taṃ nikāmetī</hi>ti tadeva pattheti. <hi rend="bold">Tena ca vittiṃ āpajjatī</hi>ti tena jhānena tuṭṭhiṃ āpajjati. <hi rend="bold">Tatra ṭhito</hi>ti tasmiṃ jhāne ṭhito. <hi rend="bold">Tadadhimutto</hi>ti tattheva adhimutto. <hi rend="bold">Tabbahulavihārī</hi>ti tena bahulaṃ viharanto. <hi rend="bold">Sahabyataṃ upapajjatī</hi>ti sahabhāvaṃ upapajjati, tasmiṃ devaloke nibbattatīti attho <pb ed="M" n="2.0234" />. <hi rend="bold">Nirayampi gacchatī</hi>tiādi nirayādīhi avippamuttattā aparapariyāyavasena tattha gamanaṃ sandhāya vuttaṃ. Na <pb ed="P" n="2.0370" /> hi tassa upacārajjhānato balavataraṃ akusalaṃ atthi, yena anantaraṃ apāye nibbatteyya. <hi rend="bold">Bhagavato pana sāvako</hi>ti sotāpannasakadāgāmianāgāmīnaṃ aññataro. <hi rend="bold">Tasmiṃyeva bhave</hi>ti tattheva arūpabhave. <hi rend="bold">Parinibbāyatī</hi>ti appaccayaparinibbānena parinibbāyati. <hi rend="bold">Adhippayāso</hi>ti adhikappayogo. Sesamettha vuttanayeneva veditabbaṃ. Imasmiṃ pana sutte puthujjanassa upapattijjhānaṃ kathitaṃ, ariyasāvakassa tadeva upapattijjhānañca vipassanāpādakajjhānañca kathitaṃ.</p>

<p rend="subhead">5. Vipattisampadāsuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="118"><hi rend="paranum">118</hi><hi rend="dot">.</hi> Pañcame <hi rend="bold">sīlavipattī</hi>ti sīlassa vipannākāro. Sesadvayepi eseva nayo. <hi rend="bold">Natthi dinna</hi>nti dinnassa phalābhāvaṃ sandhāya vadati. <hi rend="bold">Yiṭṭhaṃ</hi> vuccati mahāyogo. <hi rend="bold">Huta</hi>nti paheṇakasakkāro adhippeto. Tampi ubhayaṃ phalābhāvameva sandhāya paṭikkhipati. <hi rend="bold">Sukatadukkaṭāna</hi>nti sukatadukkatānaṃ, kusalākusalānanti attho. <hi rend="bold">Phalaṃ vipāko</hi>ti yaṃ phalanti vā vipākoti vā vuccati, taṃ natthīti vadati. <hi rend="bold">Natthi ayaṃ loko</hi>ti paraloke ṭhitassa ayaṃ loko natthi, <hi rend="bold">natthi paro loko</hi>ti idha loke ṭhitassāpi paraloko natthi, sabbe tattha tattheva ucchijjantīti dasseti. <hi rend="bold">Natthi mātā natthi pitā</hi>ti tesu sammāpaṭipattimicchāpaṭipattīnaṃ phalābhāvavasena vadati. <hi rend="bold">Natthi sattā opapātikā</hi>ti cavitvā uppajjanakasattā nāma natthīti vadati. <hi rend="bold">Sampadā</hi>ti pāripūriyo. <hi rend="bold">Sīlasampadā</hi>ti sīlassa paripuṇṇaavekallabhāvo. Sesadvayepi eseva nayo. <hi rend="bold">Atthi dinna</hi>ntiādi vuttapaṭipakkhanayena gahetabbaṃ.</p>

<p rend="subhead">6. Apaṇṇakasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="119"><hi rend="paranum">119</hi><hi rend="dot">.</hi> Chaṭṭhe <pb ed="V" n="2.0226" /><pb ed="P" n="2.0371" /><hi rend="bold">apaṇṇako maṇī</hi>ti chahi talehi samannāgato pāsako. <hi rend="bold">Sugatiṃ sagga</hi>nti cātumahārājikādīsu aññataraṃ saggaṃ lokaṃ. Imasmiṃ sutte sīlañca sammādiṭṭhi cāti ubhayampi missakaṃ kathitaṃ. Sattamaṃ uttānameva.</p>

<p rend="subhead">8. Paṭhamasoceyyasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="121"><hi rend="paranum">121</hi><hi rend="dot">.</hi> Aṭṭhame <pb ed="M" n="2.0235" /><hi rend="bold">soceyyānī</hi>ti sucibhāvā. <hi rend="bold">Kāyasoceyya</hi>nti kāyadvāre sucibhāvo. Sesadvayepi eseva nayo. Imesu pana paṭipāṭiyā catūsu suttesu agārikapaṭipadā kathitā. Sotāpannasakadāgāmīnampi vaṭṭati.</p>

<p rend="subhead">9. Dutiyasoceyyasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="122"><hi rend="paranum">122</hi><hi rend="dot">.</hi> Navame <hi rend="bold">ajjhatta</hi>nti niyakajjhattaṃ. <hi rend="bold">Kāmacchanda</hi>nti kāmacchandanīvaraṇaṃ. <hi rend="bold">Byāpādā</hi>dīsupi eseva nayo. Sesamettha heṭṭhā vuttanayameva. Gāthāya pana <hi rend="bold">kāyasuci</hi>nti kāyadvāre suciṃ, kāyena vā suciṃ. Sesadvayepi eseva nayo. <hi rend="bold">Ninhātapāpaka</hi>nti sabbe pāpe ninhāpetvā dhovitvā ṭhitaṃ. Iminā suttenapi gāthāyapi khīṇāsavova kathitoti.</p>

<p rend="subhead">10. Moneyyasuttavaṇṇanā</p>

<p rend="bodytext" n="123"><hi rend="paranum">123</hi><hi rend="dot">.</hi> Dasame <hi rend="bold">moneyyānī</hi>ti munibhāvā. <hi rend="bold">Kāyamoneyya</hi>nti kāyadvāre munibhāvo sādhubhāvo paṇḍitabhāvo. Sesadvayepi eseva nayo. <hi rend="bold">Idaṃ vuccati, bhikkhave, kāyamoneyya</hi>nti idaṃ tividhakāyaduccaritappahānaṃ kāyamoneyyaṃ nāma. Apica tividhaṃ kāyasucaritampi kāyamoneyyaṃ, tathā kāyārammaṇaṃ <pb ed="P" n="2.0372" /> ñāṇaṃ kāyamoneyyaṃ, kāyapariññā kāyamoneyyaṃ, pariññāsahagato maggo kāyamoneyyaṃ, kāye chandarāgassa pahānaṃ kāyamoneyyaṃ, kāyasaṅkhāranirodho catutthajjhānasamāpatti kāyamoneyyaṃ. <hi rend="bold">Vacīmoneyye</hi>pi eseva nayo.</p>

<p rend="bodytext">Ayaṃ <pb ed="V" n="2.0227" /> panettha viseso – yathā idha catutthajjhānasamāpatti, evaṃ tattha vacīsaṅkhāranirodho dutiyajjhānasamāpatti vacīmoneyyanti veditabbā. Manomoneyyampi imināva nayena atthaṃ ñatvā cittasaṅkhāranirodho saññāvedayitanirodhasamāpatti manomoneyyanti veditabbā. <hi rend="bold">Kāyamuni</hi>nti kāyadvāre muniṃ uttamaṃ parisuddhaṃ, kāyena vā muniṃ. Sesadvayepi eseva nayo. <hi rend="bold">Sabbappahāyina</hi>nti khīṇāsavaṃ. Khīṇāsavo hi sabbappahāyī nāmāti.</p>

<p rend="centre">Āpāyikavaggo dutiyo.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
